Plastik geri dönüşümde granül kalitesini belirleyen en önemli parçalardan biri, ekstrüderin çıkışındaki filtredir. Yıkanmış da olsa geri dönüşüm hammaddesi; kâğıt etiket, ahşap, alüminyum, kum ve erimeyen plastik parçaları gibi yabancı maddeler taşır. Bu maddeler granüle geçerse ürün kalitesi düşer, sonraki üretimde film delinir, kalıp tıkanır ya da yüzeyde lekeler oluşur. Bu rehberde granül makinesi filtresinin ne işe yaradığını, filtre teli seçerken nelere bakılacağını ve sipariş öncesi hangi bilgileri hazırlamanız gerektiğini sade bir dille anlatıyoruz.
Granül Makinesi Filtresi Ne İşe Yarar?
Granül makinesinde plastik, ekstrüder vidası içinde eritilir ve kalıba (granül kafasına) gönderilmeden önce bir filtreden geçirilir. Bu filtre genellikle filtre değiştirici (elek değiştirici) içine yerleştirilen, paslanmaz telden kesilmiş daire filtre teli ya da bazı makinelerde şerit hâlinde ilerleyen bant filtredir.
Filtrenin üç temel görevi vardır:
- Yabancı maddeyi tutmak: Eriyik içindeki kir, metal, kâğıt ve yanmış parçaları granüle geçmeden yakalar.
- Granül kalitesini sabitlemek: Temiz eriyik, homojen ve parlak granül demektir; bu da granülün daha iyi değerlendirilmesini sağlar.
- Sonraki makineleri korumak: Granülü kullanacak film, enjeksiyon veya boru hattında tıkanma ve arıza riskini azaltır.
Geri Dönüşüm Filtresi Neden Daha Zorlu Çalışır?
Orijinal (virgin) hammadde ile çalışan bir ekstrüderde filtre, ara sıra gelen küçük kirleri tutar. Geri dönüşümde ise kirlilik hem daha fazladır hem de partiden partiye değişir. Tarım filmi, ambalaj atığı, sanayi kırpıntısı ve şişe gibi kaynakların her biri farklı miktarda ve türde kir taşır. Bu yüzden geri dönüşümde filtre daha çabuk dolar, basınç daha hızlı yükselir ve filtre telinin hem doğru gözde hem de sağlam olması gerekir.
Kısacası granül makinesinde “en ince filtre en iyisidir” düşüncesi her zaman doğru değildir. Çok ince bir filtre kirli malzemede kısa sürede tıkanır; çok kaba bir filtre ise granül kalitesini düşürür. Doğru seçim, malzemenin ne kadar kirli olduğuna ve granülün nerede kullanılacağına bağlıdır.
Filtre Teli Seçerken Dikkat Edilecek 5 Nokta
1. Hammaddenin Kirlilik Durumu
Temiz sanayi kırpıntısında daha ince bir filtre uzun süre çalışabilir. Tarladan ya da çöpten gelen, iyi yıkanmamış malzemede ise önce kaba bir ön süzme yapmak, ince katmanı arkaya koymak daha mantıklıdır. Kirli malzemede filtrenin ne sıklıkla değiştirileceğini de hesaba katmak gerekir.
2. Mesh ve Göz Açıklığı
Mesh, bir inçteki (25,4 mm) tel sayısıdır; mesh büyüdükçe göz küçülür. Göz açıklığı yaklaşık olarak 25,4 ÷ mesh − tel çapı (mm) formülüyle hesaplanır. Aynı mesh farklı tel çaplarıyla dokunabildiği için aşağıdaki tablo yalnızca örnek tel çaplarıyla hesaplanmıştır:
| Mesh | Örnek tel çapı (mm) | Göz açıklığı (yaklaşık) | Açık alan (yaklaşık) |
|---|---|---|---|
| 20 | 0,40 | 870 mikron | %47 |
| 40 | 0,25 | 385 mikron | %37 |
| 60 | 0,16 | 263 mikron | %39 |
| 80 | 0,12 | 198 mikron | %39 |
| 100 | 0,10 | 154 mikron | %37 |
| 120 | 0,08 | 132 mikron | %39 |
| 150 | 0,06 | 109 mikron | %42 |
Tek bir mesh değeri hakkında daha ayrıntılı bilgi için 100 mesh kaç mikron rehberimize bakabilirsiniz.
3. Tek Katman mı, Katmanlı Filtre mi?
Eriyik plastik filtreye basınçla gelir. İnce bir tel tek başına kullanıldığında bu basınç altında esneyebilir, yırtılabilir ya da delikli plakadan içeri çökebilir. Bu nedenle granül makinelerinde filtreler genellikle katmanlı kullanılır: önde kaba bir ön katman, ortada süzmeyi yapan ince katman, arkada ise ince teli destekleyen kaba ve kalın telli bir katman bulunur. Katman sayısı ve sıralaması makinenin yapısına ve hattaki basınca göre değişir; en sağlıklı yol, makinede bugüne kadar sorunsuz çalışan düzeni esas almaktır.
Biz daire filtreleri istediğiniz ölçüde kesiyoruz; isteyen müşterilerimiz için 3 katlı puntalı olarak da hazırlıyoruz. Katmanlar punta ile birleştirildiği için filtre takılırken dağılmaz ve basınç altında şeklini daha iyi korur.
4. Paslanmaz Kalitesi
Granül makinesinde filtre hem sıcaklığa hem de eriyiğin aşındırıcı etkisine maruz kalır. Genel geri dönüşüm uygulamalarında AISI 304 paslanmaz yaygın olarak tercih edilir. Nemli, kimyasal içeren veya korozyon riski yüksek malzemelerde 316 ya da 316L kalite daha uygun olabilir. Kaliteler arasındaki farkları paslanmaz filtre teli sayfamızda bulabilirsiniz.
5. Filtre Değiştiricinin Tipi ve Ölçüsü
Granül makinelerinde kullanılan filtre değiştiriciler farklı yapılardadır. Bazı makinelerde filtre, delikli plaka üzerine konan daire şeklinde bir pakettir; bazılarında ise sürekli ilerleyen bir şerit, yani bant filtre kullanılır. Bu nedenle sipariş öncesinde mevcut filtrenizin şeklini ve ölçüsünü bilmek önemlidir. Şerit hâlinde çalışan sistemler için bant filtre teli sayfamıza göz atabilirsiniz.
Plastik Türüne Göre Genel Yaklaşım
Aşağıdaki maddeler sektörde yaygın olarak izlenen genel yaklaşımlardır; kesin değer yerine başlangıç noktası olarak düşünülmelidir:
- PE ve PP film geri dönüşümü: Film malzemesi ince ve hafif olduğu için kâğıt, toz ve jel parçaları sık görülür. Granül tekrar film üretiminde kullanılacaksa daha ince bir süzme katmanı tercih edilir.
- Sert plastik ve kırma malzeme: Kasa, bidon, boru gibi kırma malzemelerde metal ve kaba kir oranı yüksek olabilir; kaba ön katman burada önem kazanır.
- Sanayi kırpıntısı: Genellikle daha temizdir; filtre daha uzun süre çalışabilir ve ince katman daha rahat kullanılabilir.
Hangi gözde başlayacağınızdan emin değilseniz, şu an makinenizde kullandığınız filtrenin ölçüsünü ve gözünü bize iletin; aynı düzeni ya da ihtiyaca göre değiştirilmiş hâlini hazırlayalım.
Filtre Ne Zaman Değiştirilmeli?
Granül makinesinde filtrenin dolduğunu gösteren işaretler genellikle şunlardır:
- Filtre öncesi eriyik basıncının normalden yüksek seyretmesi,
- Çıkış miktarının (kg/saat) düşmesi,
- Granülde siyah nokta, kabarcık veya renk farkı görülmesi,
- Kesme kafasında düzensiz granül oluşması.
Değiştirilen filtrede yırtık, çökme veya katmanlar arasında ayrılma görüyorsanız tel çapı ya da katman düzeni ihtiyaca göre güçlendirilmelidir. Ekstrüder filtresi seçimine dair daha genel bilgiyi daire filtre teli ve ekstrüder filtresi rehberimizde bulabilirsiniz.
Sipariş İçin Hangi Bilgiler Gerekir?
Granül makinesi filtresi için hızlı ve doğru teklif alabilmeniz için şu bilgileri hazırlamanız yeterlidir:
- Filtrenin şekli (daire, kare, dikdörtgen veya bant) ve ölçüsü (daire için dış çap, mm),
- Her katmanın mesh değeri ya da istenen göz açıklığı,
- Katman sayısı ve 3 katlı puntalı isteyip istemediğiniz,
- Paslanmaz kalitesi (304, 316 veya 316L),
- Adet bilgisi.
Elinizde eski bir filtre varsa ölçüsünü ve gözünü ondan da çıkarabiliriz. 2012’den beri paslanmaz elek ve filtre teli tedarik ediyoruz; 4–500 mesh aralığındaki tellerimizden granül ve ekstrüder makineleri için daire filtre ölçünüze göre kesilir ve İstanbul’dan Türkiye’nin her iline kargo ile gönderilir.
Sık Sorulan Sorular
Granül makinesi filtresi ile ekstrüder filtresi aynı şey mi?
Büyük ölçüde evet. Granül makinesi de bir ekstrüder hattıdır; filtre, eriyiğin granül kafasına gitmeden önce süzüldüğü noktada kullanılır. Fark, geri dönüşüm malzemesinin daha kirli olması ve filtrenin daha sık değişmesidir.
Granül makinesi için kaç mesh filtre kullanılır?
Tek bir doğru değer yoktur; malzemenin kirliliğine, granülün kullanılacağı yere ve makinenin basınç durumuna göre değişir. Genellikle kaba bir ön katmanın arkasına daha ince bir süzme katmanı konur. Mevcut filtrenizin düzenini başlangıç noktası almanızı öneririz.
Filtreyi makinemin ölçüsünde yaptırabilir miyim?
Evet. Daire, kare, dikdörtgen ve bant filtreleri istediğiniz ölçüde kesiyoruz; isterseniz daire filtreyi 3 katlı puntalı olarak da hazırlıyoruz.
Hangi paslanmaz kaliteyi seçmeliyim?
Genel uygulamalarda 304 kalite yaygındır. Korozyon riski yüksek, nemli veya kimyasal içeren malzemelerde 316 veya 316L kalite tercih edilebilir.
Granül Makinesi Filtresi İçin Teklif Alın
Makinenizdeki filtrenin ölçüsünü, mesh değerlerini ve adet bilgisini WhatsApp üzerinden ya da 0506 981 89 38 numaralı telefondan bize iletin; ihtiyacınıza uygun filtre teli için size teklif hazırlayalım.